Yapay Böbrek Nakli Nedir ve Nasıl Yapılır?
26 Haziran 2024

Yapay Böbrek Nakli Nedir ve Nasıl Yapılır?

Yapay Böbrek Nakli

Yapay böbrek, işlevini yitirmiş olan böbreğin yerine üretilen ve uygun verici bulunana kadar böbreğin işlevlerini gerçekleştiren mekanik malzemelerden veya doku mühendisliği yoluyla kişiden ya da uygun vericiden alınarak üretilen organlardır.

Tarihçe ve Gelişimi

Yapay böbrek fikri, Abel Rowntree tarafından ilk defa 1913'te dillendirilmiş ve 1944 yılında ilk yapay böbrek nakli gerçekleştirilmiştir.

Yapay Böbrek Naklinin Kullanım Alanları

Yapay böbrek nakli, böbreğin tüm işlevlerini yitirdiği ve uygun donör bulunamadığı durumlarda tavsiye edilmektedir. Bu cihaz, tam olarak böbreğin yerini tutamasa da yarı geçirgen bir zardan üretilerek kanı süzme işlevini yerine getirir. Özellikle şu görevleri yerine getirir:

  • Glikoz, yalın tuz, metabolizma artıkları ve azotlu maddeleri kandan uzaklaştırmak
  • Filtrelenen kanı idrar torbasına taşımak
  • Kanın su ve elektrolit dengesini düzenlemek

Yapay Böbreğin Çalışma Prensibi

Yapay böbrek, yarı geçirgen bir zar kullanarak kan ile diyaliz sıvısı arasında bir bariyer oluşturur. Diyaliz sıvısının içinde hassas ölçümlerle belirlenen glikoz ve normal kanda bulunması gereken çözeltiler bulunur. Diyaliz işlemi sırasında bu çözeltiler yapay böbrek zarının öte yanına geçer ve bu işlem, kan temizlenip normal kimyasal dengesine kavuşana kadar devam eder. Yapay böbreğin etkinliği, kullanılan zarın geçirgenliğine bağlıdır. İdeal yapay böbrek zarı, su, organik maddeler ve iyonik maddeleri yüksek geçirgenlikte süzerken kandaki proteinleri tutacak ve orta derecedeki basınçlardan etkilenmeyecek kadar güçlü olmalıdır.

Diyaliz Ünitesinin Önemi

Yapay böbrek kullanan hastaların haftada üç kez, her seferinde 5-6 saat boyunca diyaliz ünitesinden geçmesi gerekmektedir. Diyaliz ünitesi, yapay böbreğe yardımcı olarak beden sıvılarının bileşimini korumak için beden dışı kan temizleme işlevini yerine getirir. Diyaliz sıvısına kan karışıp karışmadığını denetleyen fotoelektrik bir detektör de bu sürecin bir parçasıdır.

Evde Kullanım ve Arterio-Venöz Şönt

Yapay böbreğin evde kullanılabilmesi için hastaya arterio-venöz şönt takılmalıdır. Bu amaçla doktor, iki sonda veya kataterden birini atardamara, ötekini toplardamara (çoğunlukla el veya ayak bileğindeki bir toplardamara) yerleştirip bunları kısa bir boruyla birbirine bağlar. Böylelikle el ya da ayağa gelen kan önemli bir yan etki doğurmadan diyaliz işlemi süreci boyunca takip edilebilir. Bu işlem haftada iki kez 6 ila 12 saat boyunca devam eder. Yapay böbreğin işlevlerinin kontrolü için doktorun uygun gördüğü aralıklarla kontrole gidilmesi gerekir.

Gelecekte Yapay Böbrek Nakli

Selafon ya da kumprafondan üretilen ve böbrek işlevlerini tam olarak yerine getiremeyen böbrek nakillerinin yerine, 2012'den beri kişinin kendi hücrelerinden aşılamayla üretilen "aşılı" böbrek nakillerinin yapılabilmesi çalışmaları sürmektedir. Kişinin kendi hücrelerinden üretilen yapay böbrek, doğal böbreği büyük ölçüde taklit edebilmektedir. Bu tür yapay böbrek naklinde, kişi diyaliz makinesine bağlı kalmaktan kurtulmakta, sadece nakilden sonraki kısa bir süre, yapay böbrek doğal böbreğin yerine geçene kadar iyileşme sürecinde diyaliz ünitesine bağlanmak gerekmektedir.

Ancak, şu anda kişinin kendi hücresinden üretilen böbrekler gelecek için umut vaat etse de, kullanımı yaygın olmadığından yapay böbrek nakilleri eski usul selafon ve kumprafondan üretilen yapay böbreklerle gerçekleştirilmektedir.

Sizden Gelen Sorular / Yorumlar

İlk soruyu siz sormak istermisiniz?

Soru Sor / Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Üreter Nedir?

Üreter Nedir?

Böbrek Ağrısı Neden Olur?

Böbrek Ağrısı Neden Olur?

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Böbrekte Kortikal Kist Nedir ve Zararları Nelerdir?

Böbrekte Kortikal Kist Nedir ve Zararları Nelerdir?

Böbrek Yüzde Kaç Çalışır?

Böbrek Yüzde Kaç Çalışır?

Böbrek Taşının Zararları Nelerdir?

Böbrek Taşının Zararları Nelerdir?

Böbreklere Stent Takılması Nedir ve Nasıl Yapılır?

Böbreklere Stent Takılması Nedir ve Nasıl Yapılır?

Böbrek Hastaları Ne Yememeli?

Böbrek Hastaları Ne Yememeli?

Güncel

Üreter Taşı Belirtileri ve Tedavisi

Üreter Taşı Belirtileri ve Tedavisi

Güncel

Böbrek Büyümesi Neden Olur?

Böbrek Büyümesi Neden Olur?

Güncel

Böbrek Kanseri Belirtileri ve Tedavisi

Böbrek Kanseri Belirtileri ve Tedavisi