Böbreğin Yapısı
26 Haziran 2024

Böbreğin Yapısı


Böbrekler, idrarı ayırıp kanı temizlemeye yarayan ve karın boşluğunda omurganın yakınında yer alan sağlı sollu iki organdır. Dış görünümleri fasulyeyi andırır. Uzunlukları 10-12 cm, genişlikleri 5-6 cm, kalınlıkları ise 4 cm'dir. Ağırlıkları 120-200 gram arasında değişir. Kahverengiye yakın esmer kırmızı renktedirler. Sağ böbrek, sol böbreğe göre biraz daha aşağıda konumlanmıştır. Her iki böbreğin de etrafı gevşek bağ dokusu ve yağ dokusundan oluşmuş olup, böbrek kapsülü adı verilen bir doku tabakası ile çevrilidir. Bu kapsülün oluşturduğu ve böbreğin yer aldığı boşluk, böbrek loju (böbrek yuvası) olarak adlandırılır.

Böbrek kapsülünün ön yüzünü karın zarı (periton) sıkıca örtmekte olup böbreğin yerinde durmasına destek olur. Böbreklerin karşılıklı olarak birbirine bakan ve bir girinti şeklindeki kesimleri böbrek hilusu olarak adlandırılır. Bu bölge böbreğe kan getiren ve böbrekten kan götüren damarların, sinirlerin ve üreter kanalının geçtiği yerdir.

Böbreğin Tabakaları

Böbreğin yapısı dıştan içe doğru dört tabakadan oluşur:
  • Böbrek Zarı
  • Kabuk Bölgesi
  • Piramit Bölgesi
  • Havuzcuk Bölgesi

Böbrek Zarı

Böbreğin en dış kısmında bulunan, böbrek dokusundan kolayca ayrılabilen ve böbreği bir gömlek gibi saran fibröz bir örtüdür.

Kabuk Bölgesi

Böbrek zarı ile piramitler arasında kalan bölgedir. Bu bölgede tanecikli bir görünüm bulunur. Bu görünümü yaratan yapılar Malpighi cisimcikleri olarak adlandırılır. Malpighi cisimciği, böbrek içerisine giren atardamarın kılcal uzantılarının oluşturduğu ince bir damar yumağı ile bunu çevreleyen Bowman kapsülü isimli ince bir zardan meydana gelir. İdrar yapımı ile görevlendirilmiş idrar kanalcıkları bu Bowman kapsülünden çıkarak toplayıcı idrar kanalına açılırlar. Malpighi cisimciği ve idrar kanalcığı, idrar yapımının en küçük birimi olan nefronu oluşturur. Bir böbrekte yaklaşık 1 milyon nefron bulunur. İdrar kanalcıkları ince toplayıcı kanallara açılır ve bu kanallar birleşerek daha büyük kanalları oluşturur. Sonunda 10-25 kanal şeklinde piramitlerin tepesinde yer alan küçük kanalcıklara açılırlar.

Piramit Bölgesi

Sayısı 8-10 civarında olan piramitlerin tepe bölgeleri havuzcuk bölgesine, tabanları ise kabuk bölgesine aittir. Bu piramitlerin papilla renales isimli uç kesimlerinde idrar borucuklarının açıldığı 10-25 civarında kanalcık bulunur.

Havuzcuk Bölgesi

Piramitlerin tepesi, yaklaşık 1 santimetre ölçüsünde huni şeklindeki calices renalis minores isimli küçük tüplere açılır. Bu küçük boşluklar birleşerek daha büyük boşlukları oluşturur. Sayıları 2-3 olan bu yapılar calices renales majores olarak adlandırılır. Bu yapılar birleşerek havuzcuğu meydana getirirler. Havuzcuğun ucundan başlayan idrar kanalı mesanede sonlanır.

Böbreklerin işlevi çok yönlü olup, kanın süzülmesi, atık maddelerin idrar yoluyla vücuttan atılması ve vücut sıvı dengesinin sağlanması gibi hayati görevler üstlenirler. Böbreklerdeki herhangi bir işlev bozukluğu, ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği için böbrek sağlığına dikkat edilmesi önemlidir.

Sizden Gelen Sorular / Yorumlar

İlk soruyu siz sormak istermisiniz?

Soru Sor / Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

ani böbrek ağrısı

ani böbrek ağrısı

İlginizi Çekebilir

Renal Pelvis Nedir?

Renal Pelvis Nedir?

Haber Bülteni

Güncel

Yoğurt Böbrek Taşı Yapar mı?

Yoğurt Böbrek Taşı Yapar mı?

Güncel

Böbrek Neden Büyür Büyüme Nedenleri

Böbrek Neden Büyür Büyüme Nedenleri